Monday, July 21, 2025

17 ಪ್ರೇರಣೆಯ ನಾಲ್ಕು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು


ಪ್ರೇರಣೆ: ನಮ್ಮನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ

ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು ಪ್ರೇರಣೆ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಪರ್ವತಾರೋಹಿ ಆರನ್ ರಾಲ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ನೈಜ ಕಥೆಯಾದ "127 ಅವರ್ಸ್" ಚಲನಚಿತ್ರದ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ವತಾರೋಹಣದ ವೇಳೆ ಬಂಡೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ, ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಲ್ಸ್ಟನ್ ಕಥೆಯು ಬದುಕುವ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಅವರು "ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ಕುಟುಂಬದ ಭಾಗವಾಗುವ ಬಯಕೆ, ಮಾನವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ"ಯಂತಹ ಪ್ರಬಲ ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ರಾಲ್ಸ್ಟನ್ನಲ್ಲಿ ದೃಢತೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರೇರಣೆ ಎಂದರೇನು?

ಪ್ರೇರಣೆ ಎಂದರೆ "ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಲು ಇರುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಅಥವಾ ಬಯಕೆ". ಇದು ಜೈವಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಊಟ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುವವರೆಗೆ, ಯೋಗ ಮಾಡುವವರೆಗೆ - ಪ್ರೇರಣೆಯೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ನಾಲ್ಕು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು:

ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮನ್ನು ಏನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

  1. ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ (Evolutionary Perspective):
  • ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು (instincts) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ "ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ"ವು ತಪ್ಪಾಗಿತ್ತು.
  • ಇಂದು, ಸಹಜ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು "ಒಂದು ಪ್ರಭೇದದಾದ್ಯಂತ ನಿಗದಿತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಕಲಿಯದ ನಡವಳಿಕೆಗಳು" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾಯಿಗಳು ಮೈ ಒಣಗಿಸಲು ಮೈಯನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದು, ಸಾಲ್ಮನ್ ಮೀನುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟ ನದಿಗೆ ಮರಳುವುದು, ಮಾನವ ಶಿಶುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೀರುವಿಕೆ.
  • ಆಧುನಿಕ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವವು ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
  1. ಡ್ರೈವ್-ಕಡಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Drive-Reduction Theory):
  • ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಾರೀರಿಕ ಅಗತ್ಯ (ಡ್ರೈವ್) ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು (homeostasis) ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಇದೆ.
  • ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಸಿವಾದಾಗ ಇಡ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ ತಿನ್ನುವುದು.
  • ಆದರೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಎಲ್ಲಾ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವರ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ದೈಹಿಕ ಹಸಿವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
  1. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Optimal Arousal Theory):
  • ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಕೇವಲ ಡ್ರೈವ್ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪ್ರಚೋದನೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಓದುವುದರಿಂದ ಬೋರ್ ಆಗಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದು.
  • ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ಮಟ್ಟವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಹಸ ಪ್ರಿಯರು ಸಾಹಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತವು ನಾವು ಬೇಸರ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಎರಡನ್ನೂ ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
  1. ಅಗತ್ಯಗಳ ಶ್ರೇಣಿ (Hierarchy of Needs):
  • ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪಿರಮಿಡ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಅಗತ್ಯಗಳು (Physiological Needs): ಆಹಾರ, ನೀರು, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ತಾಪಮಾನ.
  • ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅಗತ್ಯ (Safety Needs): ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ.
  • ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೇರಿದ ಭಾವನೆ (Love and Belonging):
  • ಗೌರವ (Esteem):
  • ಸ್ವಯಂ-ವಾಸ್ತವೀಕರಣ (Self-Actualization) ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಅಗತ್ಯಗಳು.
  • ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ಪಿರಮಿಡ್ ಅನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಗತ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಪಿರಮಿಡ್ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.

ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು:

ಮೇಲಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಅವರು ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:

  1. ಲೈಂಗಿಕತೆ (Sex):
  • ಇದು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮನೋರಂಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಹಾರ್ಮೋನ್ಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
  • ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಇವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು, ಪ್ರೀತಿ, ಕುಟುಂಬ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು).
  • ಆದರೆ, ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಅವರು ಲೈಂಗಿಕತೆ ಒಂದು "ಅಗತ್ಯ"ವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಇಲ್ಲದೆ ಜನರು ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
  1. ಹಸಿವು (Hunger):
  • ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ನಂತರ, ಆಹಾರವು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ದೊಡ್ಡ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ನಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
  • ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ: ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಹಸಿವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಪೋಥಾಲಮಸ್ ರಕ್ತದ ರಸಾಯನಿಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಹಸಿವಿನ ಹಾರ್ಮೋನ್" ಗ್ರೆಲಿನ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಹಸಿವಿನ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ: ನಮ್ಮ ಹಸಿವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಲೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ನಾವು ಯಾವಾಗ ಹಸಿದಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಸಿದಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
  • ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಆದ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಅಭಿರುಚಿಗಳು ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
  • ಮಿನ್ನೆಸೋಟ ಹಸಿವು ಪ್ರಯೋಗ: ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ಸೆಲ್ ಕೀಸ್ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗವು ಭಾಗಶಃ ಉಪವಾಸದ ಭೀಕರ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಗೀಳು, ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯ ನಷ್ಟ, ಕಿರಿಕಿರಿ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆ ಕಂಡುಬಂದವು.
  1. ಸೇರುವಿಕೆ (Need to Belong):
  • ಮಾನವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವಿಗಳು. ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯವು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.
  • ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪರಸ್ಪರ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
  • ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ನಾವು ಸಂಪರ್ಕಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಎರಡನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ.
  • ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೋವು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ. ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾವನೆಯು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.
  • ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಟೈಮ್-ಔಟ್ನಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು, ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವುದು, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಏಕಾಂತ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು).

ತೀರ್ಮಾನ:

ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು ಪ್ರೇರಣೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬದುಕುವ ಅಗತ್ಯ, ಸೇರುವ ಅಗತ್ಯ - ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಆರನ್ ರಾಲ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಕಥೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮುಂದಿನ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು 'ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆ' ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

 


No comments: