15 ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳು: ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಯ ಒಳನೋಟಗಳು

ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರ "ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ - ಸಂಚಿಕೆ 15 - ಅರಿವು" ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿವರವಾದ ಸಾರಾಂಶ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರ ಅರಿವಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅವಲೋಕನ:

ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, "ಅರಿವು" ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಯೋಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇದು "ತಿಳಿಯುವಿಕೆ, ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಸಂವಹನ, ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಲಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ." ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾವು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ "ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟವರಾಗಿರಬಹುದು" ಎಂದು ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ, ಅರಿವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಂತೆ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು "ಗಣಿತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲದು, ಮತ್ತು ಅದು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅರಿವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ:

"ಅರಿವು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಾನವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ "ಆದ್ಯತೆಗಳು, ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳು, ಭಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಗಳು" ನಮ್ಮನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರಿವಿನ ಕೆಲವು ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೂ (ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೊರಿಲ್ಲಾಗಳು ಒಳನೋಟ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ; ಕಾಗೆಗಳು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ; ಆನೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ), ಮನುಷ್ಯರ ಅರಿವಿನ ಶಕ್ತಿ "ಒಂದು ವರ ಮತ್ತು ಶಾಪ ಎರಡೂ ಆಗಿರಬಹುದು" ಎಂದು ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಒಳನೋಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವಷ್ಟೇ, ನಾವು "ಅತಾರ್ಕಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ" ಒಳಗಾಗುತ್ತೇವೆ.

ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲರೂಪಗಳು:

ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅರಿವು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು "ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು - ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಜನರು, ಆಲೋಚನೆಗಳು ಅಥವಾ ಘಟನೆಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಗುಂಪುಗಳು." ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ "ಬಿರಿಯಾನಿ" ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, "ಅಲುಗಾಡಿಸು" ಅಥವಾ "ಬಿರಿಯಾನಿ" ಯ ಯಾವುದೇ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ, "ಯಾರೂ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ."

ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಮೂಲರೂಪಗಳನ್ನು" ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತೇವೆ - ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದ ಮಾನಸಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. "ಪಕ್ಷಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಕಾಗೆಯ ಆಕಾರವು ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಅಥವಾ ಕೋಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಪಕ್ಷಿ ಮೂಲರೂಪಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲರೂಪಗಳು "ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವು ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮೂಲರೂಪಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ನೋಡಿದರೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು." ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಹಿಳಾ ಸೈನಿಕನ ದೃಷ್ಟಿ ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿರಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ "ಸೈನ್ಯ" ಮತ್ತು "ಮಹಿಳೆ" ಯ ಮೂಲರೂಪಗಳು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿಲ್ಲ. ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. "ವಿಕಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುವುದು ಮುಖ್ಯ" ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹಾರ ತಂತ್ರಗಳು:

ನಮ್ಮ ಅರಿವು ನಮಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು "ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ" ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ನಾವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತೇವೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೇಗವನ್ನು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇವೆ:

• ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ದೋಷ (Trial and Error): "ನೀವು ಏನನ್ನಾದರೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ಅದು ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಮತ್ತು ಏನಾದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ." ಇದು ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು (Algorithms): "ತಾರ್ಕಿಕ, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ, ಹಂತ-ಹಂತದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಅಂತಿಮ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಅವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಿಧಾನವಾಗಿರಬಹುದು."
• ಹ್ಯೂರಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ (Heuristics): ಇವು "ಮಾನಸಿಕ ಶಾರ್ಟ್‌ಕಟ್‌ಗಳು - ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ನಮಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸರಳ ತಂತ್ರಗಳು, ಆದರೂ ಅವು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೋಷಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ." ಕೆಚಪ್ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ: ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಪ್ರತಿ ಶೆಲ್ಫ್ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಆದರೆ ಹ್ಯೂರಿಸ್ಟಿಕ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ಅಥವಾ ಕಾಂಡಿಮೆಂಟ್ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.
• ಒಳನೋಟ (Insight): ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ "ಹಠಾತ್ ಒಳನೋಟದ ಮಿಂಚು" ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ. ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ "ಹಠಾತ್, ಸಂತೋಷದ ಮೆದುಳಿನ ಮಿಂಚನ್ನು" ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್ ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಬಲಭಾಗದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಲೋಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸ್ಫೋಟದೊಂದಿಗೆ (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ).

ಅರಿವಿನ ಪಕ್ಷಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳು:

ನಮ್ಮ ಅರಿವು "ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯಬಹುದು." ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು ಹಲವಾರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರಿವಿನ ಪಕ್ಷಪಾತಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ:

• ದೃಢೀಕರಣ ಪಕ್ಷಪಾತ (Confirmation Bias): ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ "ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ." ಇದು ನಮ್ಮ "ಅತಿಯಾದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ" ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಸರಿಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತೇವೆ.
• ನಂಬಿಕೆಯ ನಿರಂತರತೆ (Belief Perseverance): ದೃಢೀಕರಣ ಪಕ್ಷಪಾತವು ಪ್ರಬಲವಾದಾಗ, "ಸ್ಪಷ್ಟ ಪುರಾವೆಗಳಿದ್ದರೂ ನಾವು ನಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು." ಭೂಮಿಯು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುವವರ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿರತೆ (Functional Fixedness): ನಾವು "ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಅಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತೇವೆ." ಬದಲಿಗೆ, ನಾವು "ಒಂದೇ ಮಾನಸಿಕ ಸೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತೇವೆ," ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದು ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿದ್ದರೂ ಮೊಳೆಗೆ ಸುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಲಭ್ಯತಾ ಹ್ಯೂರಿಸ್ಟಿಕ್ (Availability Heuristic): 1970 ರ ದಶಕದ ಜ್ಞಾನಿ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಅಮೋಸ್ ಟ್ವೆರ್ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯಲ್ ಕಾಹ್ನೆಮನ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಅಥವಾ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟ, ಭಯಾನಕ ಅಥವಾ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಜನರು ಒಂದು ಘಟನೆ ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ." ಕ್ಯಾಸಿನೋಗಳಲ್ಲಿನ ಗೆಲುವುಗಳು ಹೇಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸೋಲುಗಳು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
• ಇದು ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸಹ ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಬಹುದು: "ನೀವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ಬಂದೂಕು ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸುದ್ದಿ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಇಡೀ ಸಮುದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು."
• ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನಾವು "ತಪ್ಪು ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಭಯಪಡುತ್ತೇವೆ." ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತಗಳು ಅಥವಾ ಶಾರ್ಕ್ ದಾಳಿಗಳಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇವೆ, ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಮರಣೀಯವಾದ ಕಾರ್ ಅಪಘಾತಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
• ಫ್ರೇಮಿಂಗ್ (Framing): "ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಯು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಬಹುದು. "ಶೇಕಡಾ 95 ರಷ್ಟು ಬದುಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಐದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ," ಆದರೂ ಮಾಹಿತಿ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ:

ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು ನಮ್ಮ "ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಸೀಮಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ" ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ" ಯು ಜನರನ್ನು ಜ್ಞಾನೋದಯಗೊಳಿಸುವ ಬದಲು, "ತೆರೆದ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು" ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಬದಲು, "ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು" ಜನರನ್ನು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅವರು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ: ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಸಂತೋಷವಾಗಿಡಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ "ಅವಳು ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರದ ಯಾರಲ್ಲಾದರೂ ತನ್ನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ, ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆ ಮಗಳನ್ನೇ ದ್ವೇಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ." ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ತಾವು ಎಷ್ಟು ಮೂರ್ಖರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ದೇವರನ್ನು ನಂಬದ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಮದುವೆಯಾದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಿದರು, ಆದರೂ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಾವೇ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು "ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರು ನಮ್ಮ ಅರಿವಿನ ಮನಸ್ಸುಗಳು "ನಂಬಲಾಗದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಗಾಧ ವೈಫಲ್ಯಗಳಿಗೆ" ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾವು "ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕರೆ, ನಾವು ವಾರದ ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಸರಳವಾದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು." ಆದಾಗ್ಯೂ, "ನಮ್ಮ ದೋಷದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಗಮನಹರಿಸಿದರೆ - ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ನಾವು ಗೌರವ ನೀಡಿದರೆ - ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಬಹುತೇಕ ಅನಂತವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಆಶಾವಾದಿಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.