07 ತಿಳುವಳಿಕೆಯೇ ನಂಬಿಕೆ

ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರ "ಪರ್ಸಿವಿಂಗ್ ಬಿಲೀವಿಂಗ್" ಕುರಿತಾದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವರದಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಎಸ್.ಜಿ. ಅವರ "ವಾಟ್ ವಿ ಪರ್ಸೀವ್ ಈಸ್ ವಾಟ್ ವಿ ಬಿಲೀವ್" (ನಾವು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ನಾವು ನಂಬುವುದು) ಎಂಬ ಉಪನ್ಯಾಸವು ಗ್ರಹಿಕೆ (Perception) ಎಂಬ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

1. ಗ್ರಹಿಕೆ (Perception) ಎಂದರೇನು?

• "ಗ್ರಹಿಕೆ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಗೊಂದಲಮಯ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ."
• ಇದು ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಅನುಭವಗಳು, ಮನಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ "ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ, ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿದೆ."
• ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು (ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಮೂಗು, ನಾಲಿಗೆ, ಸ್ಪರ್ಶ) ಕೇವಲ "ಕಚ್ಚಾ ದತ್ತಾಂಶ" (raw data) ವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಿ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ, ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಮುಖ ಕೇವಲ ಆಕಾರಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ." "ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ಮಾತ್ರ ತಾಯಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ."

2. ನಾವು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ವಾಸ್ತವವಲ್ಲ:

• ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಅವರು "ವಾಟ್ ಯು ಸೀ ಈಸ್ ವಾಟ್ ಯು ಗೆಟ್" ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು "ವಾಟ್ ಯು ಪರ್ಸೀವ್ ಈಸ್ ವಾಟ್ ಯು ಗೆಟ್" ಎಂದು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮೂರ್ಖರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ (ಉದಾ: ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಮುಖಗಳು, ಬಾತುಕೋಳಿ-ಮೊಲದ ಭ್ರಮೆ, ಒಂದೇ ಗಾತ್ರದ ಕೋಷ್ಟಕಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು).
• "ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಚ್ಚಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತವೆ." "ನಾವು ನೋಡುವುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕಣ್ಣಿನದಲ್ಲ."

3. ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಸೆಟ್ (Perceptual Set):

• ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು "ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಸೆಟ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
• ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು: "ಪಕ್ಷಿ" ಅಥವಾ "ಸಸ್ತನಿ" ಎಂಬ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಅವರು ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ, ನಾವು ಏನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ (ಉದಾ: ಬಾತುಕೋಳಿ-ಮೊಲ).
• ಸಂದರ್ಭ (Context): ಬಾತುಕೋಳಿ-ಮೊಲದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಈಸ್ಟರ್ ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಿಸಿದರೆ, ನಾವು ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಮೊಲ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇವೆ.
• ಸಂಸ್ಕೃತಿ (Culture): ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಸೆಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
• ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳು (Emotions and Motivations): ಜನರು ದುಃಖದ ಹಾಡು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪವರ್ ಪಾಪ್ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಲ್ಲ.

4. ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು:

• ಆಕಾರದ ಗ್ರಹಿಕೆ (Form Perception): ಇದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.
• ಚಿತ್ರ-ನೆಲದ ಸಂಬಂಧ (Figure-Ground Relationship): ಇದು ಒಂದು ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಚಿತ್ರ) ಮತ್ತು ಅವು ನಿಂತಿವೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುವ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು (ನೆಲ) ಸಂಘಟಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ (ಉದಾ: ಮುಖಗಳು ಅಥವಾ ಹೂದಾನಿ ಭ್ರಮೆ, ಗದ್ದಲದ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು).
• ಗುಂಪು ಮಾಡುವ ನಿಯಮಗಳು (Rules of Grouping): ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಬಳಸುವ ನಿಯಮಗಳು:
• ಸಾಮೀಪ್ಯ (Proximity): ಹತ್ತಿರವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗುಂಪು ಮಾಡಲು ನಾವು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇವೆ.
• ನಿರಂತರತೆ (Continuity): ನಾವು ನಯವಾದ, ನಿರಂತರ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಮುರಿದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ.
• ಮುಕ್ತಾಯ (Closure): ನಾವು ಪೂರ್ಣ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅಂತರವನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ (ಉದಾ: ಭ್ರಮೆಯ ತ್ರಿಕೋನ).
• ಆಳದ ಗ್ರಹಿಕೆ (Depth Perception): ಇದು ವಸ್ತುಗಳ ದೂರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಆಕಾರವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಭಾಗಶಃ ಸಹಜವಾಗಿದೆ (ಶಿಶುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ).
• ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಸುಳಿವುಗಳು (Binocular Cues): ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳ ಬಳಕೆ ಅಗತ್ಯ.
• ರೆಟಿನಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸ (Retinal Disparity): ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಸುಮಾರು 2.5 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ನಮ್ಮ ರೆಟಿನಾಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೆದುಳು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ದೂರವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
• ಮೊನೊಕ್ಯುಲರ್ ಸುಳಿವುಗಳು (Monocular Cues): ಒಂದೇ ಕಣ್ಣಿನಿಂದಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
• ಸಾಪೇಕ್ಷ ಗಾತ್ರ (Relative Size): ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತುಗಳು ಹತ್ತಿರ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ವಸ್ತುಗಳು ದೂರ ಎಂದು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇವೆ.
• ರೇಖೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ (Linear Perspective): ದೂರ ಹೋಗುವಾಗ ಸಮಾನಾಂತರ ರೇಖೆಗಳು ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತವೆ.
• ಟೆಕ್ಸ್ಚರ್ ಗ್ರೇಡಿಯಂಟ್ (Texture Gradient): ಹತ್ತಿರದ ವಸ್ತುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ, ದೂರದ ವಸ್ತುಗಳು ಕಡಿಮೆ ವಿವರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
• ಅಂತರಪದನ (Interposition) ಅಥವಾ ಅತಿಕ್ರಮಣ (Overlap): ಒಂದು ವಸ್ತು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದಾಗ, ಮರೆಮಾಡಿದ ವಸ್ತು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇವೆ.
• ಚಲನೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆ (Motion Perception): ಚಲಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನ ವೇಗ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ನಾವು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆ (ಉದಾ: ಕುಗ್ಗುವ ವಸ್ತುಗಳು ದೂರ ಹೋಗುವುದು, ದೊಡ್ಡದಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು ಹತ್ತಿರ ಬರುವುದು).
• ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಸ್ಥಿರತೆ (Perceptual Constancy):
• "ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ದೂರ, ವೀಕ್ಷಣಾ ಕೋನ, ಚಲನೆ ಅಥವಾ ಬೆಳಕನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಮಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬಣ್ಣ, ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಹೊಳಪನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೂ ಸಹ." (ಉದಾ: ಚಿಹುವಾಹುವಾ ನಾಯಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಕೋನಗಳಿಂದ ನೋಡಿದಾಗಲೂ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು).

5. ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆ (Perception and Consciousness):

• "ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳು ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ."
• "ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕಚ್ಚಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ, ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಬಿಟ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜೋಡಿಸಿ ಪ್ರಪಂಚದ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ."
• ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಅವರು "ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕಿವಿಗಳು, ಮೂಗು, ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ನಾವು ಕಚ್ಚಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ಕಚ್ಚಾ ರಶ್‌ಗಳಂತೆ, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಅದನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ."
• "ಈ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿಂದಿನ ಚಾಲನಾ ಶಕ್ತಿ."
• "ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಈ ಮೂರು ಒಗ್ಗೂಡಿ ನಾವು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ."

ಸಾರಾಂಶದಲ್ಲಿ, ಡಾ. ಸುಧೀಂದ್ರ ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸವು ಗ್ರಹಿಕೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ನಾವು ನೋಡುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಕಚ್ಚಾ ಇಂದ್ರಿಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ, ಸಂಘಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅನುಭವಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಕ್ರಿಯ, ನಿರ್ಮಾಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಅನುಭವಗಳು, ಮನಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ನಾವು ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.